fa350d1d-d5d8-4c18-bda6-1371c781370e نقد و بررسی دو فیلم کوتاه مستند از خبرنگاران ایران‌شناس مجله‌ی اشترن

  • نقد و بررسی دو فیلم کوتاه مستند از خبرنگاران ایران‌شناس مجله‌ی اشترن
  • 19978.jpg
  • 25098.jpg
  • 29847.jpg
  • 33219.jpg
  • 39180.jpg
  • 42409.jpg
  • 99137.jpg
  • 6424.jpg
abstract

انجمن افراز چهارم مهرماه سال جاری در مجموعه‌ی فرهنگان پاسداران نشستی را برای نقد و بررسی دو فیلم کوتاه مستند از خبرنگاران ایران‌شناس مجله‌ی اشترن (گوردین ترولر و ماری-کلود دفارژ) برگزار کرد؛ فیلم‌هایی که برای نخستین بار در ایران به نمایش درمی‌آمدند و تصویری بکر بودند از روایت این مستندسازان از فضای سال‌های انقلاب.

این نشست به درخواست یار قدیمی انجمن حیدر زاهدی - از داوران فراخوان کارت‌های شادباش، که اکنون دانشجوی دکتری فلسفه در دانشگاه وُپِرتال و مشغول کار در موزه‌ی اِسِن است و این فیلم‌ها متعلق به آن موزه هستند - انجام گرفت.

او به همراه همسرش، رائیکا خورشیدیان - دکترای پژوهش هنر از دانشگاه تربیت مدرس که اکنون مشغول به گذراندن دوره‌ی فرادکتری/ پُست‌داک تاریخ هنر در دانشگاه بُن است - برای ارائه‌ی این فیلم‌ها به مخاطبان عام ایده‌ای داشت که رائیکا در گزارش زیر به توضیح آن پرداخته است؛ به امید آن که فیلم‌های ساخته‌شده‌ی خود این عزیزان را نیز به زودی در انجمن نمایش دهیم

 آنچه مردم و جوامع به یاد آوردند یا از یاد ‌می‌برند، چگونگی و چرایی آن، به طرز تنگاتنگی وابسته است به تحولات سیاسی ـ اجتماعی که تا آن روزگار رخ داده است. (Chidgey & Garde-Hansen 2024, p. ii) دو مستند زیر، بر اساس ایده‌ای از حیدر زاهدی و رائيکا خورشیدیان، و با کارگردانی حیدر زاهدی؛ - Die Große Zivilisation/ Der Große Terror, 2024 (The Great Civilization/ The Overarching Terror), 38 min. - Kleine und große Heilige Kriege der iranischen Kinder, 2024 (The Outer and Inner Holy Wars of Iranian Children), 50 min. ساخته‌ی ۱۴۰۳ اقدامی است برای ثبت چیستی، چگونگی و چرایی آنچه ایرانیان در ایران و آلمان و پژوهش‌گران پس از تماشای دو مستند تاریخی «به نام توسعه: رویای پارسی - ۱۹۷۹» (از مجموعه‌ای به نام پیشرفت) و «آموزش برای جنگ مقدس - ۱۹۸۵» (از مجموعه‌ی کودکان جهان)؛ - Der Persische Traum (Im Namen des Fortschritts) - Erziehung zum Heiligen Krieg (Kinder der Welt) به یاد می‌آورند. این دو مستند آرشیوی تاریخی از انقلاب ۵۷ و دفاع مقدس هستند که توسط خبرنگاران اروپایی یعنی ماری - کلود دفارژ (Marie-Claude Deffarge) فرانسوی، گوردن ترولر (Gordian Troeller) لوگزامبورگی و اینگرید بکر - روس (Ingrid Becker-Ross) آلمانی ساخته شده‌اند. زاهدی و خورشیدیان به یاری انجمن افراز، این بایگانیِ تاریخی را از زبان آلمانی به فارسی ترجمه کردند. سپس با مدیریت سیما مشعوف، و همراهی حمیدرضا و علیرضا افشاری، لیلا رستمی‌شکوه، آزاده روانبخش، ساره محرابی، آیدا نظری، مجتبی حسن‌زاده و سارا سجادی رویدادی را در ایران ترتیب دادند تا فیلم‌ها به نمایش درآیند. در این نشست از دکتر شروین وکیلی،‌ جامعه‌شناس،‌ دکتر مرتضی کاظمی، اقتصاددان و استاد فریدون مجلسی، دیپلمات سابق، دعوت شد تا با مدیریت جلسه،‌ مسعود بربر،‌ داستان‌نویس و روایت‌پژوه، در مورد این دو فیلم صحبت کنند. در آلمان نیز زاهدی و خورشیدیان از ایرانیان ساکن آلمان که در انقلاب شرکت کرده‌ بودند یا شاهد اتفاقات انقلاب و جنگ بوده‌اند، و نیز از پژوهشگرانِ حوزه‌های فسلفه، تاریخ و سیاست دعوت‌ کردند که به موزه‌ی Folkwang در شهر اِسِن بیایند و این مستند تاریخی را تماشا و سپس تجربه‌ی خود از انقلاب ۵۷، جنگ هشت‌ساله ایران و عراق و نیز نظر خود را در مورد این دو مستند تاریخی بیان کنند. دو مستند «تمدن بزرگ/ وحشت بزرگ» و «جهاد اکبر و اصغر برای کودکان ایران» تلاشی است برای ثبت تجربه‌ی دست ‌اول ایرانیان از انقلاب ۵۷ و دفاع مقدس. این دو مستند بایگانیِ حافظه‌ی جمعی امروز ایرانیان ایران و آلمان از تاریخ معاصر ایران است در برخورد با دو مستند، که از دید خبرنگاران اروپایی در آن زمان ساخته شده بودند. مستندهای مورد اشاره (حیدر زاهدی) در حال حاضر همه‌روزه در نمایشگاهی با عنوان «دفارژ و ترولر، هیچ عکسی برای رویاپردازی وجود ندارد، گزارش‌ها و فیلم‌های مجله‌ی اشترن»: DEFFARGE & TROELLER Keine Bilder zum Träumen Stern-Reportagen und Filme تا ۲۲ فوریه ۲۰۲۵ برقرار است. به علاوه،‌ در روز ۲۱ فوریه قرار است نشستی نیز در این خصوص برگزار شود

واژگان کلیدی

دیدگاه خود را بنویسید