تیرگان یکی از جشنهای پُرشمار ایران باستان است که به گستردگی تا سدههای پیش برگزار میشده است. جشن تیرگان جشن آبریزان یا آبپاشان است. ایرانیان همیشه آب را ارجمند داشتهاند. هنوز هم «بیابان» و «آبادان» در پیوند با آب است و حیثیت ایرانی «آبِ» روی اوست. هرودت مینویسد، ایرانیان در هیچ رودی ادرار نمیكنند، آب دهان نمیاندازند و حتی دستهایشان را در آن نمیشویند و دست شستن دیگران را هم در آب نمیپذیرند و به رودخانه احترام میگذارند.
جشن تیرگان یادآور آرش، قهرمانی اسطورهای ایرانیان، است که در بلندترین روز سال (روز نخست تیرماه) برای تعیین مرزهای ایران تیری را پرتاب کرد که جانش را با آن همراه نمود؛ تیری که مردمِ فارسیزبانِ سینکیانگ (تُرکستان) در غرب چین معتقدند در درخت گردویی در آن دیار فرود آمده است. به گفتهی ابوریحان بیرونی، جشن تیرگان به مناسبت صلح ایران و توران میباشد.
طرح از نفیسه محمدی
